|
AD 79
|
|
|
De Romeinen doen hun intrede! Julius Agricola start met de Romeinse invasie van het Noorden van Brittannië. In de jaren erna worden diverse forten gebouwd. In 105 worden de Romeinen uit Schotland verjaagd. Er ontstaan ideeën (bij de Romeinen) om een muur te bouwen.
|
|
127
|
|
|
De Muur van Hadrianus, oftewel Hadrian's Wall, wordt voltooid. De bedoeling is dat de barbaarse highlanders niet voorbij de muur komen. In de jaren erna zijn er veel conflicten waarbij de positie van de Romeinen nogal eens wisslt
|
|
360
|
|
|
De Picten en Schotten vallen Engeland binnen en weten Londen te bereiken. In 369 weet Theodosius de Romeinse grens te herstellen maar 383 is het weer mis. Hadrian's Wall wordt opnieuw verwoest en wordt niet meer herbouwd. De muur is nu een belangrijke toeristische trekpleister. Voor veel wandelaars is de muur een doel, namelijk als wandelroute van Oost naar West.
|
|
410
|
|
|
Er komt definitief een einde aan de Romeinse overheersing van Brittannië. De laatste Romeinse legioenen hebben in 407 het Britse eiland al verlaten.
|
|
498
|
|
|
De Schotten, of Scotti zoals ze werden genoemd door Latijnse schrijvers, beginnen zich steeds meer te vestigen en te manifesteren. Het koninkrijk Dalriada, in het gebied dat we nu kennen als Argyll, ontstaat onder leiding van Fergus Mor MacErc. Ze worden getolereerd door de Picten die tot dan toe in de meerderheid waren.
|
|
728
|
|
|
De gebeurtenissen tussen de rivaliserende Scots en Picts nemen nu snel toe. In 728 ontstaat een burgeroorlog onder de Picten. King Aengus verovert in 731 de Pictish troon en krijgt ook zeggenschappen over de Scots. In 736 vernietig hij Dalriada en vijf jaar later verslaat hij de Scots. Het blijft rumoerig met in 776 opnieuw oorlog tussen de Picten en de Scots.
|
|
794
|
|
|
Een nieuwe periode begint wanneer de eerste aanvallen van de Vikingen van start gaan. In 806 wordt het Klooster van Iona geplundeerd. In 839 worden de Picten verslagen door de Noormannen. Rond 875 worden de Orkney eilanden een Noorse graafschap. Vijftien jaar later worden de Orkney eilanden, Shetland eilanden en de Hebriden onderdeel van het Noorse koninkrijk van Harold Fairhair.
|
|
918
|
|
|
De Scots en de Britons verslaan de Vikingen bij Corbridge. Daar blijft het niet bij. In 986 voorkomt Godred, Koning van Man en de Isles, een invatie van Denen vanuit Ierland. Meer succes heeft Earl Sigurd van Orkney. Hij heerst over Ross, Moray en Sutherland (987). In 997 krijgt Olaf Tryggvason de Noormannen zover dat ze zich bekeren tot het Christendom. In 1014 maakt de slag bij Clontarf een einde aan de Noorse overheersing van Ierland (Scots waren betrokken bij deze slag).
|
|
1018
|
|
|
Tot dit jaar heet Scotland Alba (Gealic voor Scotland). Het is niet helemaal zeker, maar ergens rond dit jaartal wordt de naam Alba vervangen door Scotland. Heel soms zie je op de achterkant van auto's geen sticker UK of SCO maar Alba wat dus Gealic voor Schotland is.
|
|
1099
|
|
|
Donald III overlijdt. Een van de vele koningen die Schotland regeerde. Bijzonder is dat hij de laatste koning is die op Iona wordt begraven. Het klooster van Iona (op eiland nabij Oban, aan de Westkust) kent vele koningsgraven. Vanuit Oban worden er excursies naar toe georganiseerd.
|
|
1136
|
|
|
Melrose Abbey wordt gesticht. Twee jaar later, in 1138, volgt Jedburgh Abbey. Beide abbeys liggen nu op de toeristische weg van Newcastle naar Edinburgh.
|
|
1266
|
|
|
Verdrag van Perth. Na jaren van touwtrekken gaan de Hebriden en Island of Man over van Noorse in Schotse handen.
|
|
1274
|
|
|
Een historisch jaar. Op 11 juli wordt Robert Bruce geboren. Waarschijnlijk wordt in ditzelfde jaar William Wallace geboren. Hij wordt later beter bekend onder de naam Braveheart.
|
|
1296
|
|
|
Een belangrijk jaar. Sinds 1290 verkeert het Schotse koningschap in de problemen na de dood van Margaret 'Maid of Norway'. Deze Noorse is na een aantal tragische gebeurtenissen in Schotland, waardoor de troonsopvolging stokt, de enige die de Schotse troon kan claimen. Maar ook zij overlijdt nog voor ze kan genieten van titel. Edward I van Engeland gaat Schotland 'regeren'. Tegelijkertijd claimen 13 personen de Schotse troon op. Uiteindelijk wordt John Balliol tot koning van Schotland gekroond (in 1292) maar lang duurt dit niet. In 1296 wordt hij afgezet en neemt Edward I de troon over. Hij laat de Schotse kroonjuwelen alsmede de Stone of Destiny (de steen waarop Schotse koningen gekroond werden) afvoeren naar Londen. Het lijdt tot steeds groter wordende conflicten met de Engelsen.
|
|
1297
|
|
|
The Battle of Stirling Bridge (Slag bij de brug van Stirling). William Wallace, Braveheart, verslaat geheel onverwachts het overmachte Engelse leger. Braveheart wordt een legende (later zou er een film over hem worden gemaakt). In 1298 valt Edward I Schotland binnen. De slag bij Falkirk volgt. In 1299 veroveren de Schotten Stirling Castle en een jaar later accepteert Edward I een vredesovereenkomst (duur tot 1301). De bekende Schot Robert Bruce, zoon van een rijke landeigenaar (en trouw aan de Engelse koning) ziet wel wat in de zaak van Braveheart. Ondanks deze steun verwerft hij na de slag van Falkirk (waar het Schotse leger wordt verslagen door Edward I) veel macht in Schotland. Na de dood van zijn vader en een vreemde gang van zaken rondom de macht laat hij zichzelf tot koning kronen van Schotland (Robert I, The Bruce). Dat legt Schotland geen windeieren. Er worden heel wat conflicten met de Engelsen uitgevochten. Robert I regeert tot 1328 en geeft de Schotse bevolking waar het om roept: een eigen identiteit. In 1328 erkent Engeland Schotland middels het verdrag van Edinburgh-Northampton. Een jaar later sterft Robert I en wordt opgevold door David II. Er volgen roerige jaren. David II wordt gedwingen te vertrekken naar Frankrijk (1334) maar wordt in 1341 opnieuw als koning van Schotland geïnstalleerd.
|
|
1411
|
|
|
Een periode van oorlogen tegen Engeland houdt de Schotse gemoederen bezig. Maar ook hebben de eerste oorlogen tussen clans plaatsgevonden. In 1411 wordt de eerste universiteit van Schotland opgericht in wel in St. Andrews. Een jaar eerder hebben de Schotten in de clinche gelegen met de Nederlanders over de visgebieden op de Noordzee. De Schotten en de Engelsen zitten elkaar overal dwars. Zijn het geen conflicten aan de grens dan is het wel op het Europse vaste land. In 1421 verslaat het Schotse leger in het Franse Baugé een Engels leger. De Schotten hebben altijd een bijzondere band gehad met de Fransen. Deze band staat ook bekend onder de naam "The Alliance'. Frankrijk heeft gedurende diverse perioden in de Schotse geschiedenis onderdak geboden aan Schotten koningen in banningschap. In 1451 wordt de universiteit van Glasgow opgericht.
|
|
1500
|
|
|
Dan weer vrede, dan weer oorlogen. Het bottert niet tussen de Schotten en de Engelsen. Ook de clans zitten elkaar steeds vaker in de haren. In 1500 telt Schotland zo'n 500.000 inwoners. De Shetland eilanden maken voor het eerst kennis met breien en dat is maar goed ook anders hadden we nu geen wollen kleding van de Shetland eilanden gehad. In 1501 begint in Edinburgh de bouw van Holyrood Palace (tussen dit paleis en Edinburgh Castle ligt precies één mijl en de weg er tussen komt later bekend te staan onder de naam 'The Royal Mile'. In 1507 wordt de drukpers geïntroduceerd in Schotland. De Schotten gaan steeds meer een internationale rol spelen. In 1508 stuurt het land schepen naar de Baltische zee om Denemarken te helpen. In 1513 wordt Frankrijk geholpen met de strijd tegen Henry VIII. In 1526 krijgt een groep Duitsers en Nederlanders de rechten om goud en zilver te delven in Schotland. Maar van 1532 tot 1541 is er oorlog met de Nederlanders over de visgebieden op de Noordzee. In 1539 wordt bij Falkland Palace de eerste tennisbaan gebouwd!
|
|
1542
|
|
|
Door de dood van James V wordt zijn één week oude dochter Mary koningin. Zij krijgt een turbulent leven en is beter bekend onder de naam 'Mary, Queen of Scots'. Omdat de jonge Mary nog geen Schotland kan leiden, wordt de Earl of Arran regent. De problemen met Engeland blijven de Schotse geschiedenis domineren. In 1545 wordt het Engelse leger verslagen in The Battle of Ancrum Moor. In 1548 kan de veiligheid van Mary niet meer worden gegarandeerd en ze wordt naar Frankrijk gebracht. In 1552 is er voor het eerst officieel sprake van golf (in St. Andrews). In 1561 keert Mary Queen of Scots terug naar haar geboorteland maar in 1567 komt ze in de problemen en wordt afgezet. Ze vlucht naar Engeland en wordt gevangen gezet. Op 8 februari 1587 wordt ze onthoofd.
|
|
1603
|
|
|
Het lijkt er op dat de oorlogen met de Engelsen tot het verleden behoren. Met de Union of the Crowns in 1603 wordt de Schotse koning James VI ook koning van Engeland (en noemt zich James I of England). Hij verplaatst zijn hof naar Londen. Hij komt pas in 1617 (!) terug in Schotland voor een bezoek aan Edinburgh. De onrusten is Schotland zijn alleen maar groter geworden. James roept in 1605 al een Border Commission in het leven die de rust moet terug brengen onder clans. In 1621 beproeven de Schotten voor het eerst hun expansiedriften en wel in Noord-Amerika. Voor de eerste keer is er sprake van Nova Scotia (Nieuw Scotland), een gebied dat eigenlijk door de Fransen is gekolonaliseerd. De Schotten worden er dan ook in 1632 weer uitgeknikkerd en keren er pas vele jaren later weer terug.
|
|
1633
|
|
|
Het lijkt er op alsof Engeland en Schotland aan elkaar 'vast' zitten. De clans blijven voor problemen zorgen. De Schotten gaan een grote rol spelen in het Britse leger. In 1633 wordt een regiment opgericht dat later bekend zal worden onder de naam 'The Royal Scots'. In 1642 wordt de Scots Guards opgericht. Maar er is meer nieuws. In 1635 gaat de eerste binnenlandse postdienst van start (tussen Edinburgh en Londen). Koning Charles I goeit roet in het het eten als hij orde wil scheppen in de kerkelijke chaos die er in zijn ogen heerst in het land. De Schotten zijn niet amused en brengen een leger op de been dat indruk moet maken op Charles I zodat hij zijn beleid wijzigt. In 1644 vallen ze Engeland binnen. Ondertussen ontstaat in Engeland een burgeroorlog. Charles I ziet zich genoodzaakt om zich over te geven aan de Schotten (in 1646) waarna hij in 1649 in Londen wordt geëxecuteerd. De problemen zijn de wereld niet uit. Zijn opvolger, Charles II, komt in 1650 Schotland binnen en een aantal veldslagen volgen. In 1653 worden Schotland, Engeland en Ierland verenigd in het Gemenebest (the Commonwealth).
|
|
1660
|
|
|
De rust tussen Schotland en Engeland is terug gekeerd. Er komt tijd voor andere zaken zoals handel, de opbouw van de industrie etc. In 1660 wordt de handel in koffie en thee belangrijker. De eerste koffiehuizen gaan open in Edinburgh. In 1662 wordt een act aangenomen die het drinken van wijn ontmoedigt. Het maken van whisky daarentegen wordt juist gepromoot. Glasgow maakt in 1667 haar haven geschikt als zeehaven (later zal het grote scheepswerven gaan huisvesten). De handel met de Nederlanders is ook belangrijk maar wordt regelmatig verstoort door de Engels-Nederlandse oorlogen. Een Belg, Philip van der Straten, zet in The Borders, de eerse wolindustrie op. In 1671 wordt Rob Roy MacGregor geboren. Hij groeit uit tot een volksheld door zijn heldhaftige optreden voor de Schotse zaak. Hij overlijdt in 1734 en zijn geboortesteek, The Troassach (met Callander als middelpunt) staat bol van de herinneringen aan hem (hij behoort samen met Braveheart, Robert Burns en Bonnie Prince Charlie tot de top van Schotse historische beroemdheden). In 1678 ontstaat een regiment dat later bekend zal worden onder de naam The Roal Scots Fusiliers. En in 1679 is er voor het eerst officieel melding van een pipe major in een regiment. Het gaat om pipe major Alexander Wallace van het Dumbarton's Regiment. In 1681 ontstaat The Royal Regiment of Scots Dragoons dat later wordt omgedoopt in The Royal Scots Greys (en weer later veranderd in The Royal Scots Dragoon Guards). De Schotse Nationale Bibliotheek wordt in 1682 opgericht (aanvankelijk onder de naam Advocates' Library). In 1689 tenslotte wordt een grenspolitie opgericht dat nu nog steeds bekend is onder de naam The King's Own Scottish Borderers.
|
|
1689
|
|
|
1689 is het jaar van de slag bij Killiecrankie (The Battle of Killiecrankie). Aanleiding is de poging van Koning James VII (die zelf katholiek is) om het katholicisme oogluikend toe te staan (ondanks de katholieke James kent Engeland en Schotland anti-katholieke wetten). Veel Schotten zien hier wel wat in en een kleine groep, Jacobites genaamd (Jacobus is Latijns voor James), begint een campagne. James VII is dan al afgezet en naar Frankrijk gevlucht. Zijn plaats is ingenomen door William of Orange (Willem van Oranje) die door zijn huwelijk met Mary, dochter van James VII, aanspraak kan maken op de Engelse en Schotse troon. De Calvanistische Willem van Oranje interesseert zich niet zo voor de Schotse zaak. De aanhang van de Jacobites groeit en het komt in het dal bij Killiekrankie tot een treffen met de het regeringsleger. Aanvankelijk winnen de Schotten maar worden in datzelfde jaar bij Dunkeld tegengehouden door het regiment The Cameronians. Uiteindelijk worden de Jacobites in 1690 in de Battle of Cromdale verslagen.
|
|
1692
|
|
|
Belangrijk historisch jaar voor de Schotten. King William wil dat de Jacobitische Clanchiefs een eed van trouw afleggen. De deadline voor die eed ligt op 1 januari 1692 maar de clanchief Alexander MacDonald of Glencoe is net iets te laat. De regering wil een voorbeeld stellen en stuurt troepen naar Glencoe die aanvankelijk met vriendelijke bedoelingen in het kamp van MacDonald verblijven. Na enkele dagen en totaal onverwacht vindt een slachtpartij plaats onder Clanleden. Voor veel Highlanders is deze gebeurtenis de druppel en The Massacre of Glencoe zal altijd in het geheugen gegrifd blijven van de Schotse bevolking. Bij een volkstelling in 1700 wordt de totale bevolking van Schotland geschat op 1 miljoen personen. In 1707 komt The Act of Union tot stand. Het Schotse parlement wordt opgeheven en de unie met Engeland is nu echt een feit. Er is voortaan sprake van een parlement voor het Verenigd Koninkrijk.
|
|
1720
|
|
|
Schotland krijgt steeds meer te maken met nieuwe ontwikkelingen en uitvindingen. In 1720 wordt de eerste door stoom aangedreven pomp ingezet in een Schotse kolenmijn. Thee verdringt de plaats van bier als drank bij het ontbijt. Een aantal jaren eerder, in 1715, proberen de Jacobites opnieuw een greep te doen naar de macht maar ook deze poging wordt de kop ingedrukt (Battle of Sheriffmuir). Het regiment The Black Watch wordt in 1725 (officieel pas in 1739) opgericht en in datzelfde jaar start General Wade met de aanleg van een netwerk aan wegen en bruggen in de Hooglanden (voltooing in 1736). Deze zogenaamde military roads (militaire wegen) moeten de regimenten in staat stellen om in korte tijd grote afstanden te overbruggen (zodat ze snel op brandhaarden kunnen zijn). Een deel van het huidige Schotse wegennet is aangelegd op deze military roads. Tegelijkertijd wordt gestart met de bouw van legerkazernes als Fort George en Fort Augustus. In 1727 wordt de Bank of Scotland opgericht.
|
|
1745
|
|
|
Opnieuw een historisch jaar. Het is de start van de 3e en laatste Jacobitische opstand. De kleinzoon van de in 1688 afgezette James VII wil met steun van Frankrijk Engeland aanvallen. De aanwezigheid van de Engelse marine in het kanaal gooit roet in het eten en Prince Charles Edward Stuart, of Bonnie Prince Charlie zoals hij bekend zal komen te staan, zet voet op Britse bodem op een totaal overwachte plaats. Hij kiest voor Glenfinnan, een kleine plaats aan het einde van Loch Shiel (aan The Road to The Isle). Nu staat er monument dat herinnert aan die gebeurtenis. Aanvankelijk is zijn leger klein maar groeit naarmate hij door The Highlands trekt. Het lukt om Londen te naderen maar hij trekt onverwachts terug. Bij Culloden, op 16 april 1746, verliest hij de veldslag tegen het regeringsleger (dat zowel uit Engelsen als Schotten bestaat). Het is de belangrijkste veldslag uit de Schotse geschiedenis. Met Culloden komt er een eind aan de Jacobitische opstanden. Bonnie Prince Charlie vlucht naar Frankrijk en wordt nooit gepakt. Culloden is het ook het begin van een verbod op kilts, doedelzakken en de afbraak van het Clansysteem.
|
|
1759
|
|
|
Grootste dichter van Schotland, Robert Burns, wordt geboren. Hij zal vele gedichten en liedjes schrijven. Zijn bekendste creatie wordt het lied Auld Lang Syne. Zijn geboortedatum, 25 januari, zal uitgroeien tot een nationale feestdag. In 1768 is, in Edinburgh, de eerste uitgave van de wereldberoemde Encyclopaedia Britannica. James Watt is begonnen aan diverse van zijn uitvindingen. In 1778 wordt in Blair Atholl The Atholl Highlanders opgericht. Tot op heden nog steeds het enige privéleger in Groot-Brittannië. Ook het regiment The Seaforth Highlanders wordt geboren. Enkele jaren later, in 1781, wordt het particulier stoken van whisky verboden. Het is ook het jaar van de eerste Highland Games. Ze worden in Falkirk gehouden. Het verbod op het dragen van de de kilt (ingesteld in 1746 na de Slag bij Culloden) wordt in 1782 opgeheven. In 1790 wordt de eerste Pibroch-muziek uitgegeven (Pibroch is de ultieme vorm van doedelzakmuziek).
|
|
1793
|
|
|
De oorlog met Frankrijk begint. Opnieuw worden Schotse regimenten opgericht die later beroemd zullen worden (Camerons Highlanders en Gordon Highlanders). In 1796 overlijdt Robert Burns. In 1801 telt Schotland 1,608.000 inwoners. De Ben Nevis wordt in 1810 officieel als hoogste berg van Groot-Brittannië betiteld.
|
|
1817
|
|
|
De eerste Schotse stoomtrein gaat rijden tussen Kilmarnock en Troon (allleen goederentreinen). Het is ook het jaar van de eerste Braemar Highland Gathering, deze zal uitgroeien tot de grootste en belangrijkste. De Britse Koningin zal later de belangrijkste jaarlijkse gast worden. In 1826 gaat de eerste passagierstrein rijiden en wel tussen Monkland en Kirkintilloch. De Highland Clearances beginnen. De Schotse bevolking verlaat in grote getalen de Hooglanden op zoek naar een beter leven in Amerika, Canada en andere streken. Het eiland Rhum wordt 1828 ontruimd. Het eerste stalen stoomschip wordt in 1830 gebouwd op de scheepswerven van The Clyde (Glasgow). The Clyde zal decennia lang fungeren als de belangrijkste locaties voor Britse scheepswerven.
|
|
1849
|
|
|
David Livingstone start met zijn ontdekkingsreizen in Afrika. Hij zal in 1855 de Victoria Watervallen ontdekken. De eerste trainferry ter werld wordt gebouwd en gaat een jaar later varen tussen Granston en Burntisland. In 1853 wordt het drinken in het openbaar aan banden gelegd. De pubs moeten verplicht dicht op zondagen. Het is ook het jaar waarin Prince Albert het kasteel Balmoral aankoopt en laat verbouwen. Koningin Victoria heeft het kasteel een jaar eerder gehuurd. Balmoral Castle zal uitgroeien tot de Schotse zomerresidentie van de Britse Koninklijke familie. Van hieruit bezoeken zij ieder jaar in september de Braemar Highland Gathering waar de Koningin ere-gast en beschermvrouwe is. In 1854 breekt er oorlog uit op de Krim (Zuid-Oost Europa). Het Britse leger, en dus ook de Schotse regimenten, worden ingezet in deze Crimean War die 2 jaar duurt. Het 93rd Sutherland Highanders (nu The Argyll & Sutherland Highlanders) schrijven geschiedenis met 'The Thin Red Line'. Opgesteld in een dunne rij van 2 soldaten achter elkaar weten zij de massale Russiche Cavalerie bij Balaclava tegen te houden.
|
|
1861
|
|
|
Uit onderzoek blijkt dat Schotland 787 eilanden telt. In de plaats Inverewe (Noord-Westen) begint Osgood MacKenzien met de aanleg van tuinen die uit zullen groeien tot de bekendste van Schotland. Vanwege de ligging aan de warme golfstroom groeien in Inverewe Garden zelfs tropische planten en bomen. In 1864 wordt de laatste publieke executie in Edinburgh gehouden. Een jaar later stopt ook Glasgow hiermee. In 1866 wordt het fort in Fort William verlaten en zwaar beschadigd. In de buurt van de plaats Dumbarton (ten Noorden van Glasgow) wordt de Singer naaimachine fabriek opgericht. In 1870 opent Thomas Lipton zijn eerste kruidenierswinkel in Glasgow (denk aan Lipton Ice Tea etc.). In Edinburgh gaan in 1871 trams rijden (nu zijn deze uit het straatbeeld verdwenen). Alfred Nobel opent in 1873 in Ardeer een dynamietfabriek. Naar hem worden later de Nobel Prices vernoemd. David Livingstone overlijdt in Afrika. Veel later zal een speciaal museumpark worden geopend (bestaat nog steeds, nabij Glasgow) worden geopend waar hij en zijn ontdekkingsreizen centraal staan. In 1875 bepaalt een wet (Act) dat de minimale leeftijd voor kinderen die willen/moeten werken in de fabriek 10 jaar moet zijn. De 10-urige werkdag wordt ingevoerd. Bij Glenfinnan wordt een monument opgericht ter nagedachtenis aan de landing van Bonnie Prince Charlie in 1745 (de laatste Jacobitische opstand). In 1876 emigreert Alexander Graham Bell, de uitvinder van de telefoon, naar Amerika. Over de Tay River wordt in 1878 de eerste spoorwegbrug geopend. Het lange gevaarte zal in de december 1879 tijdens een storm instorten. Een passagierstrein verdwijnt daarbij in de diepte.
|
|
1881
|
|
|
Er wonen 3,7 miljoen mensen in Schotland. In 1882 publiceert Robert Louis Stevenson het nu wereldberoemde verhaal Treasure Island (Schateiland). In dat zelfde jaar wordt aan de Universiteit van Edinburgh een leergang Gealic geïnstalleerd. Het is de eerste keer dat aan een universiteit Gealic kan worden gestudeerd. Sir William Smith richt in 1883 The Boys Brigade op. Een soort jeugdorganisatie op kerkelijke grondslag (vergelijkbaar met de YMCA en de padvinderij (alhoewel de padvinderij pas veel later door Baden Powell wordt opgericht). The Boys Brigade kent ook pipe bands. Ook in Nederland zijn er twee doedelzakbands van de BB geweest. In 1886 wordt in Glasgow de eerst ondergrondse van die stad in gebruik genomen (wel op stoom!!). In het zelfde jaar publiceert Stevenson het verhaal Dr. Jekylll and Mr. Hyde. In Stirling wordt in 1887 het Wallace Monument onthuld, ter nagedachtenis aan William Wallace of beter bekend onder de naam Braveheart.
|
|
1890
|
|
|
De spoorwegbrug over de Forth wordt in gebruik genomen. Het wordt nu in de 21e eeuw nog steeds beschouwd als één van de grootste staaltjes van brugbouwkunst ter wereld. In 1891 publiceert Sir Hugh Munro zijn lijst van Schotse bergen hoger dan 3000 voet. Het zijn er 283. Ze krijgen de bijnaam Munro's en het beklimmen, Munroing, wordt een sportieve uitdaging voor veel bergwandelaars. Degene die ze alle 283 'beklimt' kan lid worden van een speciale vereniging. De spoorlijn Fort William-Glasgow komt in 1894 klaar. Een deel van het oude Fort, ooit opgericht als steunpunt voor het leger om de rust in The Highland te bewaren, moet wijken voor het station van Fort William. Voor veel wandelaars van The West Highland Way is de spoorlijn de manier om terug te reizen naar Glasgow na de 8 dagen lange wandeltocht (en de beklimming van de Ben Nevis). In Glasgow wordt in 1896 de eerste elektrische ondergrondse in gebruik genomen. In 1899 beginnen de Boer Wars in Zuid-Afrika. Diverse Schotse regimenten vertrekken naar Afrika om te vechten. Beroemde veldslagen zullen volgen. In 1900 mag Schotland zich tot één van de grootste treinlokomotiefbouwers rekenen.
|
|
1901
|
|
|
Er komt een einde aan tijdperk, Koningin Victoria overlijdt. Uit onderzoek blijkt dat Schotland nog zo'n 28.000 inwoners telt die alleen maar Gaelic kunnen spreken. 231.000 personen spreken zowel Gealic als Engels. De rest van de bevolking is alleen de Engelse taal machtig. In 1905 zal Gealic een examenvak worden op scholen. Ook in 1901: de spoorlijn van Fort William naar Mallaig wordt in gebruik genomen. Het zal een van de mooiste spoortrajecten ter wereld worden. De spoorlijn loopt langs de The Road to The Isles en over het bekende Glenfinnan spoorviauct (nog steeds wordt er in de zomer met de stoomtrein gereden op dit traject). In 1911 telt Schotland 4,7 miljoen mensen waarvan er alleen al in Glasgow 1 miljoen wonen. De stad is daarmee de grootste van Schotland. De Mijnwet wordt aangenomen wat betekent dat jongens onder de 13 niet meer ondergronds mogen werken. In 1913 staken de havenwerkers in Leith (Edinburgh) van juni tot en met augustus. Voor de zoveelste keer tijdens een Schotse staking moet het leger ingrijpen.
|
|
1914
|
|
|
In augustus verklaart Groot-Brittannië, na een complexe opeenvolging van gebeurtenissen, de oorlog aan Duitsland. De eerste wereldoorlog (De Britten spreken over de Grote Oorlog -The Great War-) is een feit. Het zal voor de Britten het grootste en meest ingrijpende conflict worden. 750.000 Britten komen om in de strijd (totaal 10 miljoen gevallenen wereldwijd). Zo'n 1,4 miljoen Britten raken gewond. Ook de Schotse regimenten worden zwaar getroffen. Regimenten verliezen soms op één dag meer dan de helft van hun bezetting. Van alle Britten die gedood worden zijn er 147.600 Schots. Dat is een vijfde van alle doden terwijl het land maar 10% deel uitmaakt van de Britse bevolking. In 1917 zijn dagelijks 250.000 Schotten aan het werk in de munitiefabrieken. Overal in Schotland vind je nu monumenten ter nagedachtenis aan de vele omgekomen Schotse militairen. Als eerbetoon aan de vele militairen uit Schotland, Engeland en Wales die zijn omgekomen in de The Great War wordt iedere avond in de Belgische plaats Ieper de Last Post geblazen in een herdenkingsceremonie door muzikanten van de plaatselijke brandweer. Daar zijn ook regelmatig Schotse militaire doedelzakbands bij aanwezig.
|
|
1919
|
|
Het begin van de na-oorlogs periode. Het wordt een vreemd begin. In de marinehaven van Scapa Flow (Orkney eilanden, Noorden van Schotland) liggen al sinds november 1918 72 Duitse oorlogsschepen (inclusief bemanning) te wachten op wat komen gaat. De schepen zijn, volgens afspraken tijdens de wapenstilstand, naar Schotland gevaren en hebben zich overgegeven aan de Britten. De Duitse admiraal die op een van de schepen is, heeft een vreemd voorgevoel en vermoedt in juni 1919 (!!) dat de oorlog weer zal oplaaien. Wanneer de Britse marinevloot Scapa Flow heeft verlaten voor een oefening laat hij alle Duitse schepen tot zinken brengen. Alhoewel de meeste schepen worden opgeruimd blijft een klein aantal liggen en vormt een aantrekkingskracht op duikers.
De na-oorlogs periode is er een van veel arbeidsonrust, stakingen, industriële ongelukken maar ook een toenemende interesse van de Schotten voor sportwedstrijden. Sport gaat het leven domineren. In 1929 ligt het Schotse werkeloosheidspercentage op 12%.
|
|
1930
|
|
|
In 1930 wordt de Scottish Pipe Band Association opgericht (nu: RSPBA Royal Scottish Pipe Band Association). Een jaar later wordt de Schotse Jeugdherbergenorganisatie opgericht. In 1932 is het werkeloosheidspercentage gestegen naar bijna 28%. Het cruiseschip de Queen Mary wordt in 1934 te water gelaten. Als het schip in 1936 The Clyde verlaat voor haar eerste reis zwaaien 1 miljoen mensen haar uit!! In 1936 wordt een record behaald op spoorweggebied. Een locomotoef van de Pacific-serie doet over de route London-Glasgow 5 uur en 35 minuten.
|
|
1939
|
|
|
Het onvermijdelijk gebeurt: de tweede wereld oorlog begint. Het Britse leger is in de jaren na de eerste wereld oorlog flink verkleind. Opnieuw worden duizenden en duizenden mannen en jongens onder de wapenen geroepenen. Schotland is de eerste dagen al flink in het nieuws. Bij Scapa Flow wordt het slagschip Royal Oak tot zinken gebracht. De plaats Rosyth (ten Noord-Westen van Edinburgh) wordt vanuit de lucht aangevallen en eerste Duitse piloot wordt neergehaald boven Brits grondgebied (boven de Forth Bridge). In 1940 komt het British Expeditionary Force (BEF) vast te zitten op het strand bij Duinkerken. Ook The Highland Division is daar. Duizenden worden geëvacueerd maar ook worden duizenden gedood of gevangen genomen. In 1941 landt geheel onverwachts Rudolf Hess, de rechterhand van Hitler, op Schots grondgebied en geeft zich over. De luchtaanvallen op het havengebied van Glasgow (The Clyde) beginnen. The Highlands liggen afgelegen, kent weinig bevolking maar wel vele bossen en Lochs. Ideaal voor oorlogsvoorbereidingen. In het gebied rondom Speanbridge (ten Noorden van Fort William) worden militairen van de Corps Commando's getraind. Op Loch Fyne (met name gebied rond de plaats Inverary) worden de landingen door D-Day geoefend.
|
|
1945
|
|
|
Op 8 mei komt er een eind aan de oorlog in Europa. In The Pacific en Azië volgt de vrede pas na de zomer. Schotse regimenten keren terug naar huis. In 1948 vindt het eerste Edinburgh Festival plaats. John MacCormick verzamelt in 1949 steun voor de Schots parlement, een lang gekoesterde wens van veel Schotten. Eén miljoen personen geven gehoor aan zijn oproep en ondertekenen een petitie. In 1950 wordt de Stone of Destiny (De Schotse kroningssteen) illegaal uit Westminister gehaald. De steen komt uiteindelijk in 1952 weer boven water maar het zal nog 40 jaar jaar duren voordat dit symbool van Schotland officieel zal terugkeren. In 1950 is ook de eerste officiële versie van The Edinburgh Mililtary Tattoo, een jaarlijks (augustus) muziekspektakel op het voorplein van Edinburgh Castle. In 1951 telt Schotland iets meer dan 5 miljoen inwoners waarvan er 1 miljoen in Glasgow wonen. Edinburgh is met 446.000 inwoners duidelijk kleiner. Er worden bijna 7 miljoen schapen geteld.
|
|
1952
|
|
|
Elizabeth I (II voor Engeland) wordt koningin van Groot-Briittannië. De eerste Schotse televisieuitzendingen beginnen. Er breekt ook mond- en klauwzeer uit. In 1953 wordt whisky als het belangrijkste Britse exportproduct benoemd. In 1958 breekt rumoer uit of enkele Schotse regimenten nu een kilt of trews (tartanbroek) moeten dragen. In de Noordzee worden in 1959 gas en olievoorraden ontdekt. In 1961 wordt de taalstand weer eens berekend. Er zijn bijna 1100 Schotten die alleen maar Gealic spreken. 76.500 personen spreken zowel Gealic als Engels. In 1964 gaat het mes in de Schotse spoorwegnetwerk. Diverse lijnen gaan dicht. In datzelfde jaar gaat de autobrug over de Forth open. In 1965 levert de eerste zondagdienst van de ferry tussen het vaste land en Skye veel protesten op. In 1968 worden weer twee beroemde regimenten opgeheven. Het gaat om The Cameronians en The Argyll & Sutherland Highlanders. De laatste zal in 1970 weer worden opgericht. Vrouwen kunnen voortaan predikant worden binnen de Schotse kerk.
|
|
1971
|
|
|
Schotland telt 5,2 miljoen inwoners. Kort na de finale van The Edinburgh Military Tattoo ontploft een bom op de plek waar de Lone Piper normaal staat te spelen. Omdat iedereen al weg is, vallen er geen slachtoffers. Het is het enige incident dat ooit tijdens de Tattoo plaats had. In 1972 behaalt de pipe band van The Royal Scots Dragoon Guards een nummer 1 in de hitparade met het nummer Amazing Grace. De uitvinder van de radar, Robert Watson-Watt, overlijdt in 1973. Op zondag 27 januari 1974 wordt de eerste beroepsvoetbalwedstrijd op zondag gespeeld. Oliewinning wordt een steeds belangrijkere industrie in Schotland. In 1977 gaan de eerste pubs op zondag open.
|
|
1982
|
|
|
De Paus bezoekt Schotland. Lijfstraffen op scholen worden officieel afgeschaft. In 1983 wordt voor het eerst sinds 100 jaar weer zalm waargenomen in The Clyde. In 1985 staat het Schotse werkeloosheidscijfer op zijn hoogst sinds de tweede wereldoorlog (340.000 personen). In 1985 verblijft ex-SAS en adventurier Tom McClean 40 dagen op Rockall, een kleine rots 230 miles ten westen van North Uist. Het rotseiland is jarenlang onderwerp van discussie geweest tussen IJsland, Ierland, Denemarken en Groot-Brittannië. In 1972 werd het uiteindelijk door de UK geclaimd nadat het in 1955 al eens was bezocht door de Britse marine. Edinburgh is in 1986 gastheer van The Commonwealth Games (Gemenebest Spelen). Maar liefst 31 landen boycotten de spelen vanwege de apartheidtoestand in Zuid-Afrika.
|
|
1988
|
|
|
Een rampjaar: tijdens een brand op het olieboorplatform Piper Alpha komen 166 personen om. Bij Lockerbie stort een boeing 747 van Pan-Am neer na een terroristische bomaanslag (270 doden). In 1990 wordt becijferd dat Schotland éénderde van de Europese pc-productie in handen heeft. In 1992 komt Schotland op de vierde plaats voor wat betreft financiële centra in Europa. In 1994 crahst een Chinookhelicopter bij Mull of Kintyre (29 doden). Het is het tweede grote ongeluk met een Chinook in korte tijd (1986, Sumburgh Head, 45 doden). De brugverbinding tussen het vaste land en Skye (Kyle of Lochalsh en Kyleakin) is een feit in 1995. Voor het eerst in de Schotse geschiedenis kun je zonder een boot naar Skye. De tol is echter hoog evenals de weerstand van de plaatselijke bevolking.
|
|
1996
|
|
|
Een historisch jaar: The Stone of Destiny komt met veel ceremonieel terug in Schotland. Op de steen zijn eeuwen lang Schotse koningen gekroond. In 1296 werd The Stone, tesamen met de kroningsjuwelen, weggehaald uit Schotland en naar London gebracht. De steen gaat niet terug naar zijn oorspronkelijke plaats (Scone Palace) maar wordt ondergebracht in Edinburgh Castle. In Dunblane schiet een man 16 schoolkinderen en een leraar dood. Pipe major Robert Mathieson schrijft een jaar later het muziekstuk "The Bells of Dunblane". In 1997 wordt het eiland Eigg verkocht aan de bewoners voor 1,5 miljoen Britse pond. Aan het Roslin Institute komt het het eerste schaap ter wereld dat gekloond is. Ze heet Dolly.
|
|
1999
|
|
|
Wederom een historisch jaar: De Britse koningin opent het Schotse Parlement. Een grote overwinning voor de leden van de Scottish National Party. Daarmee heeft Schotland na eeuwen afwezgheid weer een eigen parlement. Een andere overwinning is voor de Schotse acteur Sean Connery (o.a. James Bond). Hij wordt tot Ridder geslagen. In 1999 viert The Edinburgh Military Tatoo haar 50e verjaardag. Jaarlijks bezoeken zo'n 217.000 mensen de taptoe die in augustus op het voorplein van Edinburgh Castle wordt gehouden. In 2001 worden in Nederland, op een tijdelijk stukje Schots grondgebied (Kamp Zeist), twee Libiërs veroordeeld voor hun aandeel in de bomaanslag boven Lockerbie (in 1988). In datzelfde jaar breekt op grote schaal mond- en klauwzeer uit in Schotland. De Schotse toeristenindustrie wordt zwaar getroffen door het wegblijven van vakantiegangers. In 2002 viert Koningin Elizabeth haar 50e regeringsjaar.
|