'De Scotjes' hebben de primeur
We noemen niet voor niets de Tweede Wereldoorlog als startpunt voor de opkomst van Schotse doedelzakbands in landen als Nederland, België, Duitsland en later ook Zweden, Denemarken en Zwitserland. Het waren de Schotse en Canadese regimenten die tijdens veldslagen en bevrijdingsoperaties doedelzakbands, of pipe bands zoals ze officieel heten, mee namen. Het beeld van oprukkende en binnentrekkende militairen onder begeleiding van doedelzakken, staat veel mensen nog op het netvlies gebrand. In een land als Nederland, die een rijk muziekverenigingsleven kende (veel fanfares, harmonieën en drumbands) kon de oprichting van een doedelzakband dan ook niet lang op zich laten wachten. Tilburg had in 1953 de primeur met een band die, heel toepasselijk, 'de Scotjes' heette. Deze eerste Nederlandse doedelzakband bestaat nog steeds maar heet nu 'The Dutch Pipes and Drums'. Zo'n tien jaar later, in 1962, volgde de tweede band: de Beatrix Pipe Band in Hilversum die bekend verwierf door de vele optredens op televisie.

Bands komen en gaan
Vanaf de jaren '70 ging het toen snel. Diverse pipe bands werden opgericht. Een aantal ervan verdween zoals The Boys Brigade Pipe Band en The YMCA Pipe Band. Andere doedelzakbands bleven bestaan. Het ontstaan van die eerste doedelzakbands was divers. Ze ontstonden uit bestaande drumbands of muziekkapellen. Of ze waren gelieerd aan padvindersorganisaties of jeugdbewegingen. Er ontstond een koepelorganisatie: de Nederlandse Organisatie van Doedelzakbands (NOvDB). Lange tijd veranderde weinig aan de lijst met bands.

Toename van doedelzakspelers
Vanaf eind jaren '90 is er opleving, het aantal bands groeit. Deels omdat er nieuwe initiatieven ontstaan. Maar deels ook omdat ontevreden leden opstappen bij bestaande bands en een eigen band beginnen. Maar er gaan ook steeds meer mensen doedelzak spelen. Officiële cijfers ontbreken maar in de Nederlandse samenleving is er vanaf midden jaren '90 een oplevende belangstelling voor Keltische, Britse en Schotse zaken waarbij vooral Keltische en Schotse muziek erg in de belangstelling ligt. Ook de jaarlijkse herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog hebben z'n effect op de doedelzakbranche. Het gevolg is een toename van doedelzakpelers, al dan niet spelend binnen een vereniging of individueel. Probleem is de opleiding, er zijn te weinig (goede) instructeurs om de toeloop te bedienen. Wie individueel doedelzakles wil hebben, heeft sowieso al moeite een goede instructeur te vinden. Immers, de goede instructeurs zijn veelal verbonden aan bands. Eind jaren '90 gaan zijn zich deels ook toeleggen op privélessen voor personen die liever niet binnen een band willen spelen.

In de ban van ..........
Nu, anno 2004, kent Nederland een heuse Schotse markt en cultuur. Het aantal doedelzakbands groeit nog steeds. Maar veel bands blijven klein en, helaas maar waar, de kwaliteit blijft ook vaak achter. Er komen allerlei aanbieders van Schotse artikelen zoals kilts, instrumenten, accessoires, voeding en snuisterijtjes. Je hoeft niet meer naar Schotland om aan je spullen te komen! Steeds meer steden en dorpen organiseren Highland Games met sterke mannen, schapen drijven, doedelzakmuziek en dansen uit Schotland en Ierland! Nederland raakt steeds meer aan de Schotse whisky getuige de vele nosing & tasting avonden en een heus jaarlijks whisky-evenement. Steeds meer Nederlanders wagen de oversteek over de Noordzee en ontdekken The Highlands, The Isles, Haggis en de kilt. Kortom, Nederland raakt steeds meer in de ban van Schotland, Schotse produkten en Schotse muziek. En Nederlandse doedelzakbands spelen daarin een steeds prominentere rol! (Foto: Nederlandse pipers Astrid, Eric en Dave geven een optreden in Aviemore (Schotland). Kees kijkt op de achtergrond toe, zomer 2000)

Welke bands zijn er op dit moment in ons land?
Er zijn nogal wat doedelzakbands in Nederland. Bij de koepelorganisatie De Nederlandse Organisatie van Doedelzakbands (N.O.v.D.B.) staan er zo'n 30 geregistreerd maar er zijn er meer. Een groot aantal daarvan heeft een website. Hieronder een selectie (bezoek voor een completere lijst die hierboven genoemde site van de N.O.v.D.B. of pipeband.pagina.nl van Startpagina).